De reikwijdte (scope) van een verklaring

13 sep 2021

Main content

Overheidsinstanties moeten verklaringen opstellen voor al hun websites en mobiele applicaties. In principe is dat één op één: voor elke afzonderlijke website of app maak je een aparte verklaring. Maar in de praktijk kan het lastig zijn om de grens te trekken. Wat hoort wel en wat hoort niet bij een bepaalde website? En maak je één of meerdere verklaringen voor de versies van een app voor verschillende besturingssystemen?

Hoe bepaal ik welke onderdelen tot één website behoren?

Sommige websites zijn opgebouwd uit verschillende secties die op andere (sub)domeinen staan, op een andere technologie zijn gebaseerd of een andere vormgeving hebben. Het is daarom verstandig om een schematische weergave te maken van de opbouw van een digitaal kanaal. Van een gemeentewebsite kan dan bijvoorbeeld het volgende beeld ontstaan:

  1. Hoofddomein: www.gemeente.nl
    1. Subdomein (zelfde huisstijl): eloket.gemeente.nl
    2. Subdomein (zelfde huisstijl): afvalkalender.gemeente.nl?
    3. Subdomein (andere huisstijl): toerisme.gemeente.nl
    4. Ander domein (zelfde huisstijl): belastingbalie.samenwerkingsverband.nl
    5. Ander domein (zelfde huisstijl): gemeente.raadsinformatie.nl
    6. Ander domein (andere huisstijl): gemeente.parkeerservice.nl

Hoe bepaal je nu welke onderdelen je meeneemt in een verklaring? Er is niet één beste oplossing. Het Besluit geeft wel een aanknopingspunt: daarin wordt een website gedefinieerd als een ‘verzameling samenhangende webpagina’s’. Een goed uitgangspunt is dus om alle onderdelen mee te nemen die voor de bezoeker van de site met elkaar samenhangen, ongeacht op welk (sub)domein ze staan. In het voorbeeld zou je dus kunnen overwegen om voor toerisme.gemeente.nl en voor gemeente.parkeerservice.nl aparte verklaringen aan te maken, omdat deze websites een andere huisstijl hebben.

Verschillende versies van een app

Mobiele applicaties worden vaak gebouwd voor meerdere besturingssystemen. In feite heb je dan verschillende apps, die elk apart getest moeten worden. Je kunt ervoor kiezen om één verklaring op te stellen voor de mobiele applicatie als geheel, en bij die verklaring te verwijzen naar de onderzoeken voor alle besturingssystemen waarvoor de app beschikbaar is. Maar het is ook toegestaan om voor elke versie van de app een aparte verklaring aan te maken.

Voorwaarden voor het kiezen van een scope

Overheidsinstanties hebben dus de vrijheid om zelf de reikwijdte van hun verklaringen te bepalen. Daar zijn wel wat voorwaarden aan verbonden:

  • Voor elk kanaal moet een verklaring zijn: Overheidsinstanties moeten verklaringen afleggen over ál hun websites en mobiele applicaties. Plaats je een deel buiten de reikwijdte van een verklaring, dan zul je voor dat deel dus een aparte verklaring moeten opstellen.
  • Geen onvolledige pagina’s of processen: Eén van de eisen van de verplichte toegankelijkheidsstandaard WCAG 2.1 is dat volledige webpagina’s en complete processen moeten worden onderzocht. Daarom is het dus niet toegestaan om bijvoorbeeld de laatste stap van een online formulier buiten scope te plaatsen.
  • De reikwijdte van de verklaring moet overeenkomen met die van het onderzoek: Alle domeinen die in de verklaring worden genoemd, moeten terug te vinden zijn in de scope van de onderzoeksrapporten waarnaar je in de verklaring verwijst. Controleer of dit klopt, en laat waar nodig extra onderzoeken uitvoeren.
  • Er moet een overzicht zijn van álle digitale kanalen: Onderdeel van elke verklaring is een link naar een overzicht van alle digitale kanalen van een overheidsinstantie. Het is essentieel dat dit overzicht bestaat en up-to-date is. Zonder zo’n overzicht is immers niet te bepalen of álle kanalen waarvoor de overheidsinstantie verantwoordelijk is een verklaring hebben.

De zwakste schakel bepaalt de status

Belangrijk om te weten: het onderdeel met de laagste score bepaalt de status van de gehele verklaring. Dus al voldoet je hoofddomein aan alle 50 eisen, als één van de subdomeinen dat nog niet doet, dan kun je nooit status A claimen. Wil je dat wel, dan kun je ervoor kiezen om aparte verklaringen aan te maken voor het hoofddomein en het betreffende subdomein. Neem daarbij wel de hierboven beschreven voorwaarden in acht.

Hetzelfde geldt voor apps. Als je één verklaring maakt voor alle versies van een app, dan krijgt die verklaring de status van de app met de laagste score. Is de versie voor iOS al helemaal toegankelijk, maar die voor Android nog niet? Dan kun je maximaal status B claimen. Pas als beide versies aantoonbaar voldoen aan alle toegankelijkheidseisen, krijgt de verklaring status A. Ook hier heb je de keuze om aparte verklaringen te maken voor verschillende versies van de app.

Wat is een hoofddomein en wat is een subdomein?

In de volksmond wordt met ‘hoofddomein’ bedoeld: de algemene url van een organisatie. Deze begint met ‘https://’ of ‘https://www.’. Daarna volgen één of meerdere woorden, zonder punten ertussen. Meestal is dat de naam van de overheidsinstantie. Ten slotte komt ‘.nl’, ‘.org’, ‘.com’, enzovoorts. Voorbeelden van hoofddomeinen zijn https://www.digitoegankelijk.nl, https://logius.nl en https://www.rotterdam.nl. Voeg je vóór dat laatste woord of zinsdeel nog één of meerdere woorden toe met daarna een punt, dan heb je een subdomein. Bijvoorbeeld https://nieuws.digitoegankelijk.nl of https://parkeren.reserveren.rotterdam.nl. Het laatste gedeelte van een URL dat vóór ‘.nl’, ‘.org’, ‘.com’, enzovoorts komt, is altijd het hoofddomein waartoe zo’n subdomein behoort.